Desi hesaplama için paketin eni, boyu ve yüksekliği santimetre cinsinden çarpılır, sonuç yurt içi gönderilerde 3 000'e bölünür: Desi = En × Boy × Yükseklik ÷ 3 000. Örneğin 30 × 20 × 15 cm'lik bir kutu 9 000 ÷ 3 000 = 3 desi eder. Kargo firması bu desi değerini paketin gerçek ağırlığıyla (kg) karşılaştırır ve hangisi büyükse ücreti ona göre belirler.
Bu yazıda formülün mantığını, sık kullanılan kutu ölçüleri için hazır bir tabloyu, küsuratlı desinin nasıl yuvarlandığını ve birkaç santimetrenin kargo faturanıza etkisini örneklerle anlatıyoruz.
Desi nedir, neden ağırlıktan ayrı hesaplanır?
Desi, paketin kapladığı hacmin ağırlık karşılığıdır; "hacimsel ağırlık" olarak da bilinir. Kargo araçlarının kapasitesini ağırlıktan çok hacim doldurur: Hafif ama büyük bir yastık kutusu, ağır ama küçük bir kitap kutusundan daha fazla yer kaplar. Desi bu yüzden vardır. Hafif ve hacimli paketler, kapladıkları yere göre ücretlendirilir.
Yurt içi gönderilerde 3 000'lik bölen şu anlama gelir: 3 000 cm³ (3 litre) hacim, 1 kg gibi fiyatlanır. Aynı kural "hacmin dm³ cinsinden 3'e bölünmesi" olarak da anlatılır; sonuç aynıdır.
Desi hesaplama formülü: Adım adım
- Paketi kapalı hâliyle ölçün. Ürünü değil, kargoya vereceğiniz kutuyu ya da poşeti ölçün. Bantlanmış, şişmiş kutunun en geniş noktalarını alın. Ölçüm hatasının nasıl ek ücrete dönüştüğünü Desi Farkı Nedir, Neden Çıkar? yazımızda anlattık.
- Üç ölçüyü santimetre cinsinden yazın. En, boy, yükseklik.
- Çarpın. Örneğin 40 × 30 × 20 = 24 000 cm³.
- 3 000'e bölün. 24 000 ÷ 3 000 = 8 desi.
- Gerçek ağırlıkla karşılaştırın. Paket 5 kg ise ücret 8 desiden, 11 kg ise 11 kg'dan hesaplanır.
Yurt dışı gönderilerde bölen genellikle 5 000'dir, ancak kargo firmasına ve hizmete göre değişebilir. Aynı 40 × 30 × 20 cm'lik kutu yurt dışında 24 000 ÷ 5 000 = 4,8 kg hacimsel ağırlık eder.
Hazır tablo: Sık kullanılan kutu ölçüleri kaç desi?
| Kutu ölçüsü (cm) | Hacim (cm³) | Desi (küsuratlı) | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| 20 × 15 × 10 | 3 000 | 1,00 | Kozmetik, aksesuar |
| 25 × 20 × 10 | 5 000 | 1,67 | Tişört, küçük elektronik |
| 30 × 20 × 15 | 9 000 | 3,00 | Ayakkabı, 2–3 parça giyim |
| 30 × 25 × 16 | 12 000 | 4,00 | Bot, küçük ev ürünü |
| 35 × 25 × 20 | 17 500 | 5,83 | Mont, çoklu sipariş |
| 40 × 30 × 20 | 24 000 | 8,00 | Mutfak ürünü, oyuncak |
| 40 × 30 × 30 | 36 000 | 12,00 | Küçük ev aleti |
| 50 × 40 × 30 | 60 000 | 20,00 | Yastık, nevresim |
| 60 × 40 × 40 | 96 000 | 32,00 | Hacimli ev tekstili |
Tablodaki desiler yuvarlanmamış değerlerdir. Basit Kargo'da küsuratlı desi bir üst tam sayı olarak hesaplanır (ör. 1,67 → 2; 5,83 → 6). 30 desinin üzerindeki paketler her kargo firmasıyla gönderilemez; Basit Kargo'da Aras, Sürat ve Yurtiçi 100 desiye kadar taşır.
Küsuratlı desi nasıl yuvarlanır?
Hesap her zaman tam sayı çıkmaz. 35 × 25 × 20 cm'lik kutu 5,83 desi eder; peki fatura 5 desiden mi, 6 desiden mi kesilir?
Basit Kargo'da küsuratlı desi her zaman bir üst tam sayıya yuvarlanır. Küsuratın büyüklüğü fark etmez: 3,1 desi 4 desi, 4,01 desi 5 desi, 5,83 desi 6 desi olarak hesaplanır. Yalnızca tam sayı çıkan değerler (ör. 4,00 desi) olduğu gibi kalır.
Bu yüzden eşik değerler önemlidir: 4,01 desi bile 5 desi sayılır. Örneğin Basit Kargo'da bir firmada 0–4 desi gönderim 107,91 TL, 5 desi gönderim 161,08 TL'dir (KDV dahil, Ekim 2026). Yani 4 desiyi birkaç milimetre aşan bir paket 53,17 TL daha pahalıya gelebilir. Fiyatlar desi kademelerine göre belirlendiği için asıl önemli olan kademe sınırlarıdır: paketiniz bir kademe sınırının (ör. 4, 5, 10 ya da 20 desi) hemen üzerindeyse kutuyu bir iki santim küçültmek sizi bir alt kademeye indirebilir.
Desi mi, kilogram mı? Hangisi geçerli olur?
Kargo ücreti desi ile gerçek ağırlıktan büyük olana göre hesaplanır. İki örnek:
| Paket | Ölçü | Desi | Gerçek ağırlık | Ücretlendirme |
|---|---|---|---|---|
| Kitap kolisi | 25 × 20 × 5 cm | 0,83 | 2 kg | 2 kg üzerinden (ağırlık büyük) |
| Yastık | 50 × 40 × 30 cm | 20 | 1 kg | 20 desi üzerinden (desi büyük) |
Pratik kural: Tekstil, ev dekorasyonu, oyuncak gibi hafif ve hacimli ürünlerde desi belirleyicidir. Kitap, metal parça, sıvı gibi yoğun ürünlerde ise genelde ağırlık belirleyici olur. Kargo tarifelerinde bu yüzden "desi/kg" birlikte yazılır.
Birkaç santimetre kargo ücretini ne kadar değiştirir?
Desi kademeleri arasındaki fiyat farkı küçük değildir. Aynı ürünü iki farklı kutuya koyduğunuzu düşünün:
| Kutu | Desi | Fiyat (aynı firma, KDV dahil, Ekim 2026) |
|---|---|---|
| 30 × 25 × 16 cm | 4,00 | 107,91 TL |
| 30 × 25 × 20 cm | 5,00 | 161,08 TL |
Yalnızca 4 cm yükseklik farkı, paket başına 53,17 TL fark yaratıyor. Ayda 500 paket gönderen bir mağaza için bu yaklaşık 26 585 TL eder. Kutu seçimi bu yüzden kargo maliyetinin en kolay kontrol edilen kalemidir. Ücretsiz kargo veriyorsanız bu fark doğrudan kârınızdan çıkar. Tüm desi kademelerinin güncel fiyatları için: Kargo Fiyatları Karşılaştırma.
Dünyadan ders: Ölçüm kuralları sıkılaşıyor
Hacimsel ağırlık kuralları dünyada da sıkılaşıyor. Birkaç güncel örnek:
- ABD'de yuvarlama değişti. UPS ve FedEx, 18 Ağustos 2025'ten itibaren hacimsel ağırlık (DIM) hesabında her kenarın küsuratını bir üst inç'e yuvarlamaya başladı (9,1 inç → 10 inç). Böylece 11,1 × 8,5 × 6,2 inçlik bir kutunun hacimsel ağırlığı 5 lb'den 6 lb'ye çıktı. Ocak 2026'dan itibaren de belirli bir hacmi aşan paketlere ek ücret uygulanıyor (ABD'li kargo maliyet analizi şirketi Sifted'in 23.10.2025 tarihli değerlendirmesine göre).
- AB'de boş alana sınır geliyor. AB Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü (PPWR) 12 Ağustos 2026'da uygulanmaya başladı. Tüzük, e-ticaret ambalajlarındaki boş alanın 1 Ocak 2030'dan itibaren iç hacmin %50'sini geçmemesini şart koşuyor. Hava yastığı, balonlu naylon ve kâğıt dolgu da boş alan sayılıyor (Packaging Gateway, 13.04.2026).
Türkiye'deki satıcılar için ne anlama geliyor?
Bu kurallar Türkiye'deki yurt içi gönderileri doğrudan bağlamıyor. Yine de iki ders çıkıyor:
- Ölçüm hassasiyeti para demek. ABD'deki değişiklik, küsuratın nasıl yuvarlandığının tek başına fiyatı bir kademe artırabildiğini gösteriyor. Basit Kargo'da da küsuratlı desi her zaman bir üst tam sayıya yuvarlandığı için paketleri kademe sınırlarında ya da altında tutmak doğrudan tasarruf sağlar.
- Boşluk hem çevreye hem cebe maliyet. AB'ye ürün satıyorsanız (ör. yurt dışı pazaryerleri üzerinden) boş alan kuralı 2030'da sizi de ilgilendirecek. Yurt içinde ise kutudaki her boşluk desiye, desi de ücrete dönüşüyor. Bizim yorumumuz (tahmindir): Ürüne uygun ölçüde kutu kullanmak Türkiye'de de önümüzdeki yıllarda hem maliyet hem sürdürülebilirlik açısından standart bir beklentiye dönüşecek.
Desiyi düşürmek için 6 pratik yöntem
- Ürüne göre 3–4 standart kutu ölçüsü belirleyin. Her sipariş için "elde ne varsa" kutu kullanmak ortalama desinizi büyütür.
- Giyim ve tekstilde kutu yerine kargo poşeti kullanın. Kırılmayan ürünlerde poşet, kutuya göre çok daha düşük hacim tutar.
- Dolgu malzemesiyle boşluk doldurmak yerine kutuyu küçültün. Dolgu ürünü korur ama desiyi düşürmez.
- Eşik değerlere dikkat edin. 4,01 desi bile 5 desi sayılır. Fiyat kademe sınırlarında (ör. 4'ten 5 desiye geçerken) sıçradığı için kutuyu kademe sınırının altında tutmak doğrudan tasarruf sağlar.
- Çoklu siparişlerde tek kutu mu, iki kutu mu hesaplayın. Bazen iki küçük paket, bir büyük paketten daha ucuza gelir.
- Ürün ölçülerini sisteme bir kez girin. Her gönderide yeniden ölçmek hem zaman alır hem hata payı yaratır.
Ürünü korurken kutuyu küçültmek için Doğru Paketleme ve Ambalaj Seçimiyle Kargonuzu Güvende Tutun yazımıza, anlaşmalı fiyatlarla kargo maliyetini düşürmek için Kargo Anlaşması Nasıl Yapılır? yazımıza bakabilirsiniz.
Basit Kargo ile desi ve kargo ücreti nasıl hesaplanır?
Basit Kargo; Aras, PTT, Yurtiçi, Sürat, HepsiJet ve KolayGelsin'i tek panelde sunan, üyeliği ücretsiz bir kargo yönetim platformudur. Desi hesabını elle yapmak zorunda kalmamanız için panelde şu araçlar var:
- Kargo Ücreti Hesapla: En, boy ve yüksekliği ya da doğrudan desiyi girersiniz; tüm kargo firmalarının fiyatlarını ve varsa kapıda ödeme ücretini yan yana görürsünüz, en uygun fiyatlı firma işaretlenir.
- Kutu şablonları: Sık kullandığınız kutu ölçülerini bir kez kaydedip siparişlere tek adımda, toplu olarak atarsınız.
- Ürünlerim: Ürünün ölçüsünü ve ağırlığını girdiğinizde desi otomatik hesaplanır.
- İstatistikler: Desi dağılımı grafiğiyle gönderilerinizin hangi desi aralıklarında yoğunlaştığını görür, maliyeti büyüten kutu ölçülerini tespit edersiniz.
Paketinizin desisini ve tüm firmaların fiyatlarını görmek için basitkargo.com üzerinden ücretsiz üye olun. Üyelik için vergi levhası ya da esnaf vergi muafiyet belgesi gereklidir; komisyon ve aidat yoktur.
Sık Sorulan Sorular
1 desi kaç kg?
Yurt içi kargoda 1 desi, 3 000 cm³ hacme karşılık gelir ve fiyatlandırmada 1 kg gibi değerlendirilir. Yani 1 desi "1 kg ağırlık" demek değildir; paketin kapladığı hacmin ağırlık karşılığıdır. Ücret, desi ile gerçek ağırlıktan büyük olana göre hesaplanır.
Desi hesaplarken hangi ölçü birimi kullanılır?
Ölçüler santimetre (cm) cinsinden alınır ve çarpım 3 000'e bölünür. Ölçüleri metre ya da milimetre ile alırsanız önce santimetreye çevirin; aksi hâlde sonuç yanlış çıkar.
Kargo poşetinde desi nasıl hesaplanır?
Poşet de kutu gibi ölçülür: Ürün içindeyken kapalı poşetin eni, boyu ve en kalın noktasının yüksekliği alınıp çarpılır ve 3 000'e bölünür. Poşetler genelde ince kaldığı için kutuya göre daha düşük desi çıkar.
Küsuratlı desi yukarı mı yuvarlanır?
Evet. Basit Kargo'da küsuratlı desi her zaman bir üst tam sayıya yuvarlanır: 3,1 desi 4, 4,01 desi 5, 5,83 desi 6 desi olarak hesaplanır. Bu yüzden 4 desiyi az da olsa aşan bir paket 5 desi olarak ücretlendirilir; paket bir kademe sınırının hemen üzerindeyse kutuyu birkaç santim küçültmek bir alt kademeye inmenizi sağlayabilir.
Yurt dışı gönderilerde desi nasıl hesaplanır?
Yurt dışı gönderilerde bölen genellikle 5 000'dir: En × Boy × Yükseklik ÷ 5 000. Bölen kargo firmasına ve hizmete göre değişebilir. Aynı kutu yurt dışında yurt içine göre daha düşük hacimsel ağırlık çıkarır, ancak kilogram başına fiyatlar farklıdır.
Kargo firması desiyi benim yazdığımdan farklı ölçerse ne olur?
Kargo firması paketi ölçtüğünde beyan ettiğinizden büyük çıkarsa fark "Desi Farkı" ek ücreti olarak Hesap Hareketleri'ne yansır; küçük çıkarsa aradaki fark size iade edilir. Ayrıntılar için Desi Farkı Nedir, Neden Çıkar? yazımıza bakabilirsiniz.